พ่อแม่ควรรู้ก่อนปล่อยลูกไปเล่นกับเพื่อน

      ช่วงปิดเทอมเป็นช่วงที่เด็ก ๆ ได้ออกไปทำกิจกรรม พบเพื่อน เล่นตามสนามเด็กเล่น หรือเข้าค่ายต่าง ๆ มากขึ้น ซึ่งทำให้มีโอกาส สัมผัสเชื้อโรคจากคนรอบตัวได้ง่ายขึ้น

     โรคติดเชื้อในเด็กจำนวนมากสามารถแพร่กระจายได้รวดเร็ว โดยเฉพาะในสถานที่ที่เด็กอยู่รวมกัน เช่น โรงเรียน เนอสเซอรี่ หรือสนามเด็กเล่น

     เด็กเพียง 1 คนที่ป่วย สามารถแพร่เชื้อให้เพื่อนหลายคนได้ในเวลาไม่นาน

5 โรคที่พบได้บ่อยในเด็กและแพร่กระจายได้ง่าย

1. RSV (Respiratory Syncytial Virus)

RSV เป็นไวรัสที่ทำให้เกิดการติดเชื้อในระบบทางเดินหายใจ พบได้บ่อยในเด็กเล็ก โดยเฉพาะเด็กอายุต่ำกว่า 2 ปี และเป็นสาเหตุสำคัญของโรคหลอดลมฝอยอักเสบและปอดอักเสบในเด็ก

อาการที่พบได้ เช่น

• ไข้
• ไอ มีเสมหะ
• หายใจหอบ
• หายใจมีเสียงหวีด

การแพร่กระจายเชื้อ

• ละอองฝอยจากการไอหรือจาม
• การสัมผัสน้ำมูก น้ำลาย
• ของเล่นหรือพื้นผิวที่มีเชื้อ

ทั่วโลกมีเด็กจำนวนมากติดเชื้อ RSV ทุกปี และในบางรายอาจมีอาการรุนแรงจนต้องเข้ารักษาในโรงพยาบาล โดยเฉพาะเด็กเล็กและเด็กที่มีโรคประจำตัว

2. ไข้หวัดใหญ่ (Influenza)

ไข้หวัดใหญ่เป็นโรคติดเชื้อไวรัสที่แพร่กระจายได้ง่ายมากในที่ชุมชน เช่น โรงเรียนหรือสถานรับเลี้ยงเด็ก

อาการสำคัญ ได้แก่

• ไข้สูง
• ไอ เจ็บคอ
• ปวดเมื่อยตามตัว
• อ่อนเพลีย

การแพร่กระจายเชื้อ

• ผ่านละอองฝอยจากการไอหรือจาม
• การสัมผัสสิ่งของที่มีเชื้อ

การฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่เป็นวิธีที่ช่วยลดความเสี่ยงของการป่วยรุนแรงและภาวะแทรกซ้อนได้ ในบางฤดูกาลมีรายงานการเสียชีวิตของเด็กจากไข้หวัดใหญ่ โดยเด็กส่วนใหญ่ที่เสียชีวิตไม่ได้รับวัคซีนป้องกัน

3. โรคมือ เท้า ปาก

โรคมือเท้าปากเป็นโรคติดเชื้อไวรัสที่พบได้บ่อยในเด็กเล็ก โดยเฉพาะเด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี

อาการที่พบ ได้แก่

• ไข้
• แผลในปาก
• ตุ่มน้ำใสที่ฝ่ามือ ฝ่าเท้า หรือก้น

การแพร่กระจายเชื้อ

• น้ำลาย
• การไอหรือจาม
• การสัมผัสอุจจาระของผู้ติดเชื้อ

โรคมักพบการระบาดในเด็กที่อยู่รวมกัน เช่น โรงเรียนอนุบาลหรือศูนย์เด็กเล็ก

4. อีสุกอีใส

อีสุกอีใสเกิดจากเชื้อไวรัส Varicella-zoster เป็นโรคที่ติดต่อได้ง่ายมาก โดยเฉพาะในเด็กที่ยังไม่เคยติดเชื้อหรือไม่ได้รับวัคซีน

อาการสำคัญ ได้แก่

• ไข้
• ผื่นตุ่มน้ำใสทั่วร่างกาย
• คันมาก

การแพร่กระจายเชื้อ

• ละอองฝอยจากการไอหรือจาม
• การสัมผัสตุ่มน้ำของผู้ป่วย

โรคนี้แพร่กระจายได้รวดเร็วในโรงเรียนหรือสถานที่ที่เด็กอยู่รวมกัน

5. ไข้เลือดออก (Dengue)

ไข้เลือดออกเกิดจากเชื้อไวรัสเดงกี ซึ่งแพร่กระจายโดย ยุงลาย พบได้มากในประเทศเขตร้อนรวมถึงประเทศไทย

อาการสำคัญ ได้แก่

• ไข้สูงเฉียบพลัน
• ปวดศีรษะ ปวดเมื่อยตามตัว
• เบื่ออาหาร
• บางรายมีจุดเลือดออกใต้ผิวหนัง

      องค์การอนามัยโลกระบุว่าไข้เลือดออกเป็นหนึ่งในโรคที่แพร่กระจายอย่างรวดเร็วในหลายประเทศเขตร้อน

สิ่งที่พ่อแม่ควรทำเพื่อลดความเสี่ยง

• ล้างมือบ่อยๆ
• หลีกเลี่ยงการใกล้ชิดกับผู้ป่วย
• ดูแลสุขอนามัยของของเล่นและของใช้เด็ก
• ป้องกันยุงกัด
• ตรวจสอบและรับวัคซีนที่จำเป็นตามคำแนะนำแพทย์

      การป้องกันตั้งแต่เนิ่น ๆ จะช่วยลดโอกาสที่เด็กจะป่วยรุนแรง และทำให้เด็กสามารถใช้เวลาช่วงปิดเทอมได้อย่างสนุกและปลอดภัย

ทบทวนโดย : นพ.นฤนนท์ เหล่าสุนทร

ศูนย์สุขภาพเด็ก

โรงพยาบาลเซนต์หลุยส์