โรคซึมเศร้า (Depression) เป็นโรคทางจิตเวชที่พบบ่อย เกิดจากความผิดปกติของสารเคมีในสมอง ซึ่งส่งผลกระทบต่อความรู้สึก ความคิด และพฤติกรรมของผู้ป่วย

สาเหตุของโรคซึมเศร้า

• ความผิดปกติของสารเคมีในสมอง เป็นปัจจัยหลักที่ทำให้เกิดโรค
• ปัจจัยทางพันธุกรรม มีโอกาสเกิดสูงขึ้นหากมีประวัติครอบครัวเป็นโรคซึมเศร้า
• สิ่งแวดล้อมและเหตุการณ์ในชีวิต เช่น การสูญเสียบุคคลอันเป็นที่รัก ความผิดหวัง และความเครียดสะสม
• สารเสพติดและแอลกอฮอล์ อาจกระตุ้นหรือทำให้อาการแย่ลง

คุณเป็นโรคซึมเศร้าหรือไม่?

โรคซึมเศร้าที่ไม่ได้รับการรักษามีอัตราการฆ่าตัวตายสูงถึง 20% ดังนั้น หากสงสัยว่าตัวเองหรือคนใกล้ชิดอาจมีภาวะซึมเศร้า ควรสังเกตอาการต่อไปนี้

อาการหลักของโรคซึมเศร้า

• อารมณ์ซึมเศร้า ท้อแท้ รู้สึกหงอยเหงา หรือสิ้นหวังอย่างต่อเนื่อง
• หมดความสนใจหรือความสุข ในกิจกรรมที่เคยชอบ

อาการร่วมที่อาจพบ

• พฤติกรรมการกินเปลี่ยนแปลง เบื่ออาหารหรือกินมากกว่าปกติ
• การนอนผิดปกติ นอนไม่หลับ หรือนอนมากเกินไป
• พฤติกรรมเปลี่ยนแปลง รู้สึกเฉื่อยชา หรือกระวนกระวายผิดปกติ
• อ่อนเพลีย ไม่มีเรี่ยวแรง ใจลอย ไม่มีสมาธิ ตัดสินใจลำบาก
• คิดลบต่อตัวเอง มองตัวเองไร้ค่า อาจมีความคิดเกี่ยวกับความตาย

หากมีอาการในข้อ 1 หรือข้อ 2 อย่างน้อย 1 ข้อ และอาการร่วมอื่นๆ รวมแล้วอย่างน้อย 5 อาการ ติดต่อกันเป็นเวลา 2 สัปดาห์ขึ้นไป ควรเข้ารับการปรึกษาจากแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญ

โรคซึมเศร้ารักษาได้

หลายคนเข้าใจผิดว่าการรักษาโรคซึมเศร้าสิ้นเปลืองและเสียเวลา แต่ในความเป็นจริง การไม่รักษาอาจนำไปสู่ปัญหาสุขภาพจิตที่รุนแรงขึ้น เช่น หูแว่ว เห็นภาพหลอน หรือแม้กระทั่งฆ่าตัวตาย

แนวทางการรักษาโรคซึมเศร้า

• จิตบำบัด (Psychotherapy) ช่วยให้ผู้ป่วยเข้าใจและรับมือกับภาวะซึมเศร้าได้ดีขึ้น
• การใช้ยาแก้ซึมเศร้า ช่วยปรับสมดุลของเซโรโทนินในสมอง อารมณ์จะเริ่มดีขึ้นภายใน 2-3 สัปดาห์แรก และต้องใช้เวลา 30-90 วันเพื่อให้ยาออกฤทธิ์เต็มที่

ผลข้างเคียงของยาแก้ซึมเศร้า

• ง่วงซึม มึนงง คลื่นไส้
• อาจมีอาการว่องไวลดลงในบางกรณี

ปัจจุบันมีตัวยาที่ออกฤทธิ์หลากหลายรูปแบบเพื่อให้เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละราย และไม่มีผลทำให้เกิดการเสพติด หากได้รับการรักษาอย่างถูกต้อง ผู้ป่วยสามารถกลับมาใช้ชีวิตได้อย่างปกติและมีความสุขอีกครั้ง

หากคุณหรือคนใกล้ตัวกำลังเผชิญภาวะซึมเศร้า อย่าลังเลที่จะขอความช่วยเหลือจากแพทย์หรือนักจิตวิทยา เพราะ โรคซึมเศร้ารักษาได้

ทบทวนโดย : นพ.ธนวัตน์ ศักดิ์ธนกุล

แพทย์เฉพาะทางด้านจิตเวชศาสตร์

โรงพยาบาลเซนต์หลุยส์