ลิ้นหัวใจรั่วและตีบ อันตรายที่ไม่ควรมองข้าม

หากปล่อยให้ลิ้นหัวใจรั่วหรือตีบโดยไม่รักษา อาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนรุนแรง เช่น หัวใจโต หัวใจเต้นผิดจังหวะ วูบ/หมดสติ เจ็บหน้าอกหรือหัวใจวายได้ การวินิจฉัยและรักษาอย่างทันท่วงทีจึงเป็นสิ่งสำคัญ โดยเฉพาะการผ่าตัดซ่อมหรือเปลี่ยนลิ้นหัวใจด้วยเทคโนโลยีแผลเล็กผ่านกล้อง 3 มิติ ซึ่งให้ผลลัพธ์ที่มีประสิทธิภาพ เจ็บน้อย ฟื้นตัวเร็ว และลดโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อน

ลิ้นหัวใจทำหน้าที่อะไร

ลิ้นหัวใจเป็นอวัยวะสำคัญที่ควบคุมการไหลเวียนของเลือดภายในหัวใจทั้ง 4 ห้อง ได้แก่ ลิ้นหัวใจไมทรัล เอออร์ติก ไตรคัสพิด และพัลโมนิค หากลิ้นหัวใจรั่ว เลือดจะไหลย้อนกลับ ทำให้หัวใจทำงานหนัก ส่วนในกรณีที่ลิ้นหัวใจตีบ เลือดจะไหลผ่านลำบาก ส่งผลให้หัวใจต้องบีบตัวแรงขึ้น อาจเกิดภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะและหัวใจล้มเหลวได้เช่นกัน

สาเหตุของลิ้นหัวใจผิดปกติ

• ความผิดปกติตั้งแต่กำเนิด
• โรคทางพันธุกรรม
• การติดเชื้อ
• ลิ้นหัวใจรูมาติก
• ความเสื่อมตามวัย
• ความผิดปกติของเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน

ตรวจวินิจฉัยได้อย่างไร

แพทย์จะซักประวัติและตรวจร่างกายร่วมกับการตรวจเพิ่มเติม เช่น

• Echocardiogram : ตรวจด้วยคลื่นเสียงความถี่สูง เพื่อดูการทำงานของลิ้นหัวใจ
• ECG/EKG : ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจเพื่อหาภาวะเต้นผิดจังหวะ
• CT scan : ตรวจในกรณีต้องการเห็นโครงสร้างหัวใจและเส้นเลือดหัวใจร่วมด้วยอย่างละเอียด

ผ่าตัดแผลเล็กผ่านกล้อง 3 มิติ คืออะไร

การผ่าตัดลิ้นหัวใจผ่านกล้อง 3 มิติ (Totally 3D Endoscopic Valve Surgery) เป็นการผ่าตัดผ่านแผลเล็กประมาณ 4–5 ซม. บริเวณด้านขวาของหน้าอก โดยใช้กล้องเอนโดสโคปความละเอียดสูง(4k) ทำให้มองเห็นโครงสร้างหัวใจได้ชัดเจนโดยไม่ต้องเปิดกระดูกหน้าอก ช่วยลดความเจ็บ ป้องกันแผลติดเชื้อ ฟื้นตัวได้รวดเร็ว และแผลผ่าตัดซ่อนใต้ราวนม/รักแร้ สวยงาม

ขั้นตอนการผ่าตัด

1. ประเมินอาการและตรวจร่างกายอย่างละเอียด

2. ดมยาสลบและใช้เครื่องหัวใจเทียมเพื่อพยุงการทำงานของหัวใจ

3. ผ่าตัดผ่านแผลเล็กและกล้อง 3 มิติ เพื่อซ่อมหรือเปลี่ยนลิ้นหัวใจ

4. หลังผ่าตัดผู้ป่วยจะพักฟื้นใน CCU และเริ่มฟื้นตัวภายในไม่กี่วัน

ใครบ้างที่เหมาะกับการผ่าตัดแบบนี้

• ผู้ที่มีลิ้นหัวใจไมทรัลตีบหรือรั่ว
• ผู้ที่มีลิ้นหัวใจไตรคัสพิดตีบรั่ว
• ผู้ที่มีลิ้นหัวใจเอออร์ติกตีบหรือรั่ว
• มีภาวะผนังกั้นห้องหัวใจรั่วแต่กำเนิด
• มีโรคลิ้นหัวใจตีบหรือรั่วหลายลิ้นร่วมกัน

ทบทวนโดย : นพ.ภูวดล ฐิติวราภรณ์

สถาบันหัวใจ

โรงพยาบาลเซนต์หลุยส์