โรคสะเก็ดเงินไม่ไกลตัว เรียนรู้อาการ และแนวทางรักษา
โรคสะเก็ดเงิน (Psoriasis) เป็นโรคผิวหนังเรื้อรังที่เกิดจากการทำงานผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกัน ทำให้เซลล์ผิวหนังแบ่งตัวเร็วกว่าปกติ ส่งผลให้เกิดผื่นแดง นูน และมีสะเก็ดสีขาวหรือเงินขึ้นบนผิวหนัง
อาการของโรคสะเก็ดเงิน
- ผื่นแดงนูน มีสะเก็ดสีขาวเงิน
- มักไม่มีอาการคัน แต่อาจมีอาการคันหรือแสบ เวลากำเริบ
- พบได้ตามข้อศอก เข่า หนังศีรษะ หลังหู ก้นกบ เล็บ ส่วนรักแร้ ขาหนีบ ใต้ราวนม ที่เป็นบริเวณอับชื้นก็พบได้ ถ้ารุนแรงขึ้นจะกระจายไปที่ลำตัว ในรายที่รุนแรงมาก จะเป็นได้ตั้งแต่ศีรษะ ลำตัว แขนขา มือเท้า ครอบคลุมพื้นที่ผิว 100% ก็ได้
- ผู้ป่วยส่วนน้อยจะมีข้ออักเสบร่วมด้วย (Psoriatic arthritis)
สาเหตุ
- ความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกัน
- พันธุกรรม
- ปัจจัยกระตุ้น ได้แก่ ความเครียด การติดเชื้อ การใช้ยาบางชนิด การบาดเจ็บที่ผิวหนัง การเปลี่ยนแปลงของอากาศ แอลกอฮอล์ และบุหรี่
การรักษาโรคสะเก็ดเงิน
การรักษาจะแตกต่างกันตามความรุนแรงของโรค โดยทั่วไปมี 3 แนวทางหลัก :
1. การใช้ยาเฉพาะที่ (Topical treatment)
- Tar derivatives (5% LCD)
- วิตามินดีอนุพันธ์ (เช่น Calcipotriol)
- Topical steroid ในผื่นที่หนามาก ใช้ salicylic acid ร่วมด้วย
2. การรักษาด้วยแสงแดดเทียม (Phototherapy)
- ใช้รังสี Narrowband UVB ( NB-UVB) รักษาโรคสะเก็ดเงิน เป็นหนึ่งในวิธีที่ปลอดภัยและประสิทธิภาพดี โดยเฉพาะสำหรับผู้ป่วยที่มีอาการปานกลางถึงรุนแรงหรือผู้ที่ไม่ตอบสนองต่อยาทา ทำให้ผื่นราบได้นาน และสามารถใช้รักษาได้ในเด็ก สตรีมีครรภ์ และผู้ที่ไม่ต้องการรับประทานยากดภูมิ ซึ่งต้องทำในสถานพยาบาลภายใต้การควบคุมของแพทย์ผิวหนังเท่านั้น
NB-UVB คือการใช้แสงอัลตราไวโอเลตชนิด B ที่ช่วงความยาวคลื่นแคบ (311–313 นาโนเมตร) ซึ่งเป็นช่วงที่มีประสิทธิภาพสูงสุดในการลดการอักเสบของผิวหนัง รักษาโดยการยืนในเครื่องฉายแสง NB-UVB ปกติรักษา 2–3 ครั้งต่อสัปดาห์ เห็นผลชัดใน 4–8 สัปดาห์ โดยทั่วไปต้องใช้ 15–30 ครั้ง ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของโรค
3. การใช้ยารับประทานหรือฉีด (Systemic treatment)
- Methotrexate, Acitretin, Cyclosporine
- ยาชีวภาพ (Biologics) เช่น Guselkumab, Ixekizumab, Secukinumab เป็นต้น เหมาะกับผู้ที่เป็นรุนแรงหรือไม่ตอบสนองต่อการรักษาอื่น
การดูแลตัวเอง
- หลีกเลี่ยงการแกะเกา เพราะจะทำให้แผลลุกลาม
- ใช้ครีมบำรุงผิวเป็นประจำ ไม่ให้สะเก็ดแห้ง
- ลดความเครียด
- หลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์ การสูบบุหรี่
- รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ ครบ 5 หมู่
- คุมน้ำหนักตัวให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ
ทบทวนโดย : พญ.ปาริชาต ชลิดาพงศ์ และ นพ.ธีทัต สุรวรรณ
ศูนย์ผิวหนัง และเลเซอร์
โรงพยาบาลเซนต์หลุยส์