โรคติดเชื้อนิวโมคอคคัสคืออะไร?

โรคติดเชื้อนิวโมคอคคัสเกิดจากแบคทีเรีย Streptococcus pneumoniae (S. pneumoniae) ซึ่งสามารถแพร่กระจายจากคนสู่คนผ่านทางการไอ จาม หรือสัมผัสสารคัดหลั่งของผู้ติดเชื้อ เชื้อนี้สามารถก่อให้เกิดการติดเชื้อรุนแรงในร่างกาย เช่น หูชั้นกลางอักเสบ ไซนัสอักเสบ ปอดอักเสบ การติดเชื้อในกระแสเลือด และเยื่อหุ้มสมองอักเสบ ซึ่งอาจนำไปสู่ภาวะวิกฤตหรือเสียชีวิตได้

อาการของโรคติดเชื้อนิวโมคอคคัส

อาการของโรคนี้ขึ้นอยู่กับบริเวณที่เกิดการติดเชื้อ ซึ่งอาจมีลักษณะดังนี้ :

• หูชั้นกลางอักเสบ : ปวดหู สูญเสียการได้ยิน มีไข้
• ไซนัสอักเสบ : ปวดบริเวณใบหน้า คัดแน่นจมูก ปวดศีรษะ น้ำมูกสีเขียว-เหลือง
• ปอดอักเสบ : มีไข้ ไอ เจ็บหน้าอก หายใจลำบาก
• ติดเชื้อในกระแสเลือด : มีไข้ ปวดเมื่อย เจ็บกล้ามเนื้อ ปวดศีรษะ
• ติดเชื้อบริเวณสมองและไขสันหลัง : มีไข้สูง ปวดศีรษะ คลื่นไส้ อาเจียน คอแข็ง และภาวะวิกฤต

กลุ่มเสี่ยงต่อการติดเชื้อนิวโมคอคคัส

• ผู้สูงอายุ 65 ปีขึ้นไป
• ผู้ที่มีโรคประจำตัวอายุ 18 ปีขึ้นไป เช่น โรคหัวใจ โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง และภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง

วิธีป้องกันโรคติดเชื้อนิวโมคอคคัส

• ดูแลสุขภาพร่างกายให้แข็งแรง
• หลีกเลี่ยงการสัมผัสใกล้ชิดกับผู้ป่วยติดเชื้อ
• ฉีดวัคซีนป้องกันโรคนิวโมคอคคัส

วัคซีนป้องกันโรคติดเชื้อนิวโมคอคคัสชนิด 20 สายพันธุ์ (Prevnar-20)

วัคซีนคอนจูเกต 20 สายพันธุ์ (Prevnar-20) วัคซีนชนิดเชื้อตาย ได้รับการพัฒนาให้สามารถป้องกันเชื้อนิวโมคอคคัสที่พบได้บ่อยและมีความรุนแรงมากขึ้น

ช่วงอายุที่แนะนำ

Prevnar-20 เหมาะสำหรับทุกวัย ตั้งแต่ 6 สัปดาห์ขึ้นไปสำหรับเด็ก และ 18 ปีขึ้นไปสำหรับผู้ใหญ่ ที่มีโรคประจำตัว เช่น โรคหัวใจเรื้อรัง โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง

ประสิทธิภาพของ Prevnar-20

• ครอบคลุมเชื้อที่ก่อโรคติดเชื้อนิวโมคอคคัสในกระแสเลือดได้สูงถึง 83.2% ในทุกช่วงวัย
• ครอบคลุมเชื้อที่ก่อโรคปอดอักเสบจากเชื้อนิวโมคอคคัสได้สูงถึง 84.9% ในผู้ใหญ่อายุ 18 ปีขึ้นไป

แนวทางการฉีดวัคซีน

• สำหรับผู้ใหญ่ 18 ปีขึ้นไป ที่มีโรคประจำตัว : ฉีดเพียง 1 เข็ม
• สำหรับผู้สูงอายุ 65 ปีขึ้นไป: ฉีดได้ทั้งในผู้ที่เคยหรือไม่เคยได้รับวัคซีนนิวโมคอคคัสมาก่อน

หมายเหตุ :

1. หากเคยฉีด Prevnar-20 แล้ว ไม่จำเป็นต้องฉีด PPSV23 ซ้ำอีก
2. สำหรับผู้ที่มีอายุตั้งแต่ 65 ปีขึ้นไป ที่เคยได้รับ PCV13 ณ เวลาใดก็ตาม และ PPSV23 อาจฉีด Prevnar-20 เพิ่มได้ตามดุลยพินิจของแพทย์ โดยฉีดหลังจากฉีดวัคซีนเข็มก่อนหน้าอย่างน้อย 5 ปี

ข้อดีของวัคซีน Prevnar-20

1. ครอบคลุมเชื้อได้มากขึ้น : ป้องกันเชื้อนิวโมคอคคัสได้ถึง 20 สายพันธุ์

2. สร้างภูมิคุ้มกันที่แข็งแรงและยาวนาน : ลดโอกาสการติดเชื้อซ้ำ

3. ลดความเสี่ยงจากภาวะแทรกซ้อนรุนแรง : ลดการเกิดโรคร้ายแรง เช่น เยื่อหุ้มสมองอักเสบ และการติดเชื้อในกระแสเลือด

4. ฉีดเพียง 1 เข็ม : ลดความยุ่งยากในการรับวัคซีนและลดค่าใช้จ่ายในระยะยาว

ข้อห้ามในการฉีดวัคซีนป้องกันปอดอักเสบ

• ห้ามฉีดในผู้ที่มีประวัติแพ้วัคซีนคอตีบ (Diphtheria toxoid)

วัคซีนคอนจูเกต 20 สายพันธุ์ คือทางเลือกใหม่ที่ให้การป้องกันที่ครอบคลุม และมีประสิทธิภาพสูงสุด หากคุณหรือคนที่คุณรักอยู่ในกลุ่มเสี่ยง อย่าลืมเข้ารับการฉีดวัคซีนเพื่อปกป้องสุขภาพของคุณ

ทบทวนโดย : นพ.สัญชัย ซิงห์

หัวหน้าแพทย์แพทย์ศูนย์ตรวจสุขภาพ

โรงพยาบาลเซนต์หลุยส์